خط تولید محصولات کرمان موتور از سال 1373 شروع به انجام کار کرد. البته شرکت کرمان موتور در سال 69 تاسیس شد و ابتدا تنها واردات خودروهای کره ای دوو را برعهده داشت. تا اینکه در سال 73 اقدام به مونتاژ محصولات دوو همچون سی یلو و ماتیز کرد. البته دوو در سال 81 توسط جنرال موتورز خریداری شد و بین کرمان موتورز و دوو این همکاری پایان یافت. بعد از این قطع همکاری، فولکس واگن و هیوندای تحت نام خودروهای کرمان موتور به بازار ایران وارد شدند.
اگرچه با شدت گرفتن تحریم های غرب حالا بیشتر ما شاهد خودروهای چینی نظیر لیفان و جک در لیست ماشین های کرمان موتور هستیم. محصولات شرکت لیفان نظیر لیفان 520 و لیفان 620 در سال های انتهایی دهه هشتاد وارد بازار شدند. در همین دوره یعنی اواخر دهه 80 شرکت جی ای سی یا همان جک با همکاری کرمان موتور مدل های جک جی3 را روانه بازار ایران کرد و به عنوان جدیدترین ماشین کرمان موتور نیز می توان به سدان زیبای جک با نام اختصاری جی7 اشاره کرد که نیامده حسابی در دل طرفداران جای باز کرده است.
در ادامه این مقاله به فهرست خودروهای کرمان موتور که بیشتر از دیگر خودروها مورد توجه مردم واقع شدند و همین طور توضیح مختصری از آنها می پردازیم. همراه ما باشید.
سیر پیشرفت صنعت خودروسازی ایران با کرمان موتور
ابتدا باید بگوییم که صنایع خودروسازی کرمان چندین شرکت زیر مجموعه داشته که شامل کرمان موتور، خودروسازان بم، مدیران خودرو، خودروسازان راین، کارمانیا و ریگان خودرو بوده اند. این زیرمجموعه ها از آغاز تا حال فراز و فرودهایی داشتند و تعدادی نیز واگذار شده است. در ادامه به خودروهایی که در این میان به کرمان موتور آمدند و وارد خط تولید آن شدند بیشتر می پردازیم.
دوو سیلو از نخستین محصولات کرمان موتور
یکی از اسامی ماشین های کرمان موتور که قطعا در خیابان هم چشمتان به آن خورده دوو سیلو تولیدی کرمان موتور است که در سال 1375 تا 1383 این مدل پرطرفدار دهه 70 را در 40 هزار دستگاه روانه بازار کرد. این مدل ماشین پرطرفدار کره ای بسیار سواری نرم و قدرت موتور مناسبی دارد و همچنان هم برای بسیاری از ماشین بازها جز بهترین خودروهایی محسوب می شود که در سال های دور وارد بازار ایران شده است. علاوه بر این مصرف سوخت این خودرو هم نسبت به دیگر سواری ها به شدت مناسب و کم مصرف بود و در 100 کیلومتر تنها هشت لیتر مصرف داشت. تنها مشکل این خودرو فضای کم عقب ماشین بود که در زمان قدیم اهمیت بیشتری نسبت به حالا داشت. پیشرانه این خودرو خطی و هشت سوپاپه 1.5 لیتری بود با نهایت قدرت 80 اسب بخار. جعبه دنده هم 5 سرعته و دستی بود. در کل با توجه به مصرف سوخت پایین ماشین خوب و کم هزینه ای محسوب می شد.
فولکس واگن گل از بهترین محصولات کرمان موتور
خودروسازان بم در سال 81 تاسیس شد و البته به شکل حرفه ای فعالیت خود را در سال 84 آغاز کرد. این شرکت قرار بود سرآغازی برای مونتاژ خودروهای فولکس باشد که از بخت بد گیر تحریم ها و مشکلات بعد از آن افتاد. کرمان موتور سعی داشت با حضور فولکس در ایران و ایجاد تیم مشترک با خودروسازی کرمان خودروهایی باب طبع ایرانی ها و البته با کیفیت بهتر بسازد و سالانه 100 هزار دستگاه خودرو تولید کند. بر این اساس فولکس واگن گل در سال 1384 به عنوان اولین فولکس واگن مونتاژ ایران وارد بازار شد. گل با اصالت و زیبا و همینطور با کیفیت موتور 1.8 لیتر با چهار سیلندر و بدنه محکم خود توانست حسابی دل ایرانی ها را ببرد و به سرعت در بازار به فروش برسد. اما این اتفاق در دوره ی کوتاه پنج ساله به سرآمد و این هاچ بک آلمانی از خط تولید کرمان موتور کنار زده شد. در این زمان کوتاه 11هزار فولکس واگن گل به بازار عرضه شد و بعد به دلیل تحریم ها و قطع همکاری برنامه تولید متوقف شد.
لیفان 520 اولین مونتاژ چینی محصولات کرمان موتور
لیفان 520 نخستین محصول مشترک کرمان موتور و لیفان در سال 1387 در دو نمونه ابتدایی و فیس لیفت وارد بازار شد. اما این خودرو سعادت حضور در بازار ایران را با کیفیت پایین مونتاژ و ساخت از دست داد و هیچ وقت موفقیت گل و دوو سیلو را کسب نکرد. لیفان 520 دارای یک موتور 1.3 لیتری و همین طور مدل 1.5 لیتری بود و البته از لحاظ امکانات و رانندگی در سطح متوسطی قرار داشت. کیفیت این خودرو در رده پایینی قرار می گیرد و این عاملی شد تا نتواند جایگزینی برای دوو سیلو باشد که کرمان موتور قصد تولید آن را داشت. در واقع با قیمت این خودرو در بازار آن سالها تندر90 وجود داشت که بی شک از آن بهتر بود.
لیفان 620 سدان مقرون به صرفه بین خودروهای کرمان موتور
لیفان 620 از اولین خودروهای کرمان موتور و چینی بازار ایران است که در سال 1390 به دلیل قیمت خوب، تجهیزات فنی مدرن و ظاهر مناسب توانست جایگاه خوبی بین محصولاتی هم رده از نظر قیمت چون پژو پارس، پژو 206 صندوقدار و سمند در بازار ایران بدست آورد. البته ناگفته نماند در پاییز سال 2013، این خودرو تحت یک فرآیند بازسازی قرار گرفت که با افزایش تنوع گیربکس، بهبود کیفیت کابین و لیست تجهیزات بهتر، توانست طرفداران زیادی پیدا کند. این سدان در سال 2009 میلادی به تولیدات کمپانی لیفان پیوست و کرمان موتور با بدست آوردن حق مونتاژ، آن را وارد بازار کرد.
لیفان X60، شاسی بلند غیر آفرود کرمان موتور
لیفان ایکس 60 از خودروهای شرکت کرمان موتور است که به منظور کامل کردن کلکسیون خودروهای کرمان موتور در سال 91 به آن اضافه شد. این خودرو بیشتر از اینکه آفرود باشد یک کراس اوور شهری است که پیشرانه چهار سیلندری و 131 اسب بخاری ان، این موضوع را تائید می کند. این خودرو با اینکه جزء پرفروش های بازار است اما همچنان در رقابت با خودروهای اروپایی و حتی همتایان چینی خود بسیار ضعیف عمل کرده است. البته مشکلاتی که مونتاژ بر سر این خودرو آورده نیز بی تاثیر نیست و به همین دلیل اکثرا این خودرو را به راحتی نمیتوان پیشنهاد کرد. این مدل با دو موتور 1.8 و 1.6 لیتری مونتاژ شد و هر دو دارای گیربکس 5 سرعته دستی است+-
و شتاب صفر تا 100 آن در 13.5 ثانیه پر می شود. مصرف سوخت این خودرو در حالت ترکیبی 7.4 لیتری در موتور 1.6 و در موتور 1.8 دارای مصرف سوخت 8.2 لیتری است.
لیفان X50 شاسی بلند کم فروش کرمان موتور
لیفان X50 یک کراس اوور چینی مونتاژ کرمان موتور است. این خودرو چینی بهار سال 2014 در نمایشگاه خودرو پکن معرفی شد و در همان سال توسط کرمان موتور در بازار ایران مونتاژ و عرضه شد. سازندگان این خودرو آن را کراس اوور جوانان معرفی کردند اما در واقع لیفان ایکس50 یک هاچ بک با کیفیت های یک کراس اوور است. از مزیت های این مدل می توان به کم هزینه بودن و طراحی مدرن آن اشاره کرد. بر اساس آمار، تعداد خودروهای فروخته شده این مدل نسبت به دیگر خودروها کم است که علت مشکلات مونتاژ که در ایران اتفاق افتاد است. این کراس اوور از محصولات کرمان موتور با دو گیربکس دستی و CVT در بازار موجود شد و هیچکدام از نظر باقی امکانات با هم تفاوتی نداشتند. موتور این خودرو 1.5 لیتری و 103 اسب بخار قدرت دارد. سیلندر آن 16 سوپاپ و شکل خطی دارد. شتاب صفر تا 100 آن در 11 ثانیه پر می شود و در حجم مخزن آن 63 لیتر بنزین جا می گیرد.
لیفان 820 موفق ترین سواری کرمان موتور
در سال 2014، شرکت خودروسازی چینی لیفان موتورز از رقیب جدیدی برای مدل تویوتا کمری با نام لیفان 820 رونمایی کرد. لیفان 820 از همه نظر حریف شایسته ای برای کمری بود و حتی ابعاد آن برتری هایی از کمری داشت پس حسابی در بازار جا افتاد. این خودرو سدان چینی با موتور 2.4 لیتری وارد بازار ایران شد. اگرچه ابتدا شرکت خودروسازان بم قرار بود نسخه فیس لیفت لیفان 820 را با موتور 1.5 لیتری توربو در ایران مونتاژ کند، در نهایت کرمان موتور این خودرو را با موتور 2.4 روانه بازار کرد. البته مصرف کنندگان ایرانی این خودرو را به دلیل شباهتش کمری چینی نیز صدا می زنند. این سدان چینی بازار ایران توانست به خوبی در میان سدان ها و کراس اوورها جایی برای خود بیابد. این خودرو دارای موتور 1.8 لیتری و 133 اسب بخار قدرت است. علاوه بر این به گیربکس 5 سرعته دستی مجهز است و صفر تا 100 را در 16 ثانیه پر می کند و دارای حداکثر سرعت 180 کیلومتر در ساعت است. از بهترین ویژگی های این خودرو وجود کیسه هوای شش تایی و همین طور آلایندگی کم آن بود که سبب شد در بین مشتریان بهتر دیده شود. البته ایراداتی هم داشت که از کیفیت پایین کابین تا مصرف سوخت زیاد که از مشکلات مونتاژ آن همین موارد است.
توجوی یا جک J3 سدان و هاچبک از رقیبان محصولات لیفان
پس از چند ماه از آغاز تولید لیفان 820 زمانی که بازار این خودرو را قبول کرده بود، کمپانی لیفان نتوانست در زمان تعیین شده قطعات خودرو را به کرمان موتور برساند و این در حالی بود که کمپانی جک با نظم بیشتر قطعات CKD خودروهای خود را به دست کرمان موتور می رساند. این زمان بود که ایکس 60 از خط تولید خارج شد و بین شرکت های لیفان و کرمان موتور اختلافات بالا گرفت. خودروی j3 هاچبک با دو نوع موتور 1.3 لیتری در همان زمان ها عرضه شد که یکی طراحی و ساخته شده در شرکت JAC و آن یکی طراحی شده شرکت میتسوبیشی است. j3 در دو مدل هاچبک و سدان تولید می‌شود که به غیر از تفاوت‌های ظاهری، تفاوت چندانی با هم ندارند. خودروی توجوی اولین همکاری مشترک کرمان خودرو و جک بود.پس از آن خودروهای دیگری از این کمپانی نیز وارد بازار ایران شده است که تعداد آنها زیاد است. سال 97 بود که لیفان از خط تولید کرمان موتور کنار رفت و مشکلات زیادی پیرامون آن اتفاق افتاد.
جک J5 اولین سدان مجهز به گیربکس اتوماتیک کرمان موتور
در بین اسامی ماشین های کرمان موتور جک جی5 با دو مدل گیربکس دستی و اتوماتیک دیده می شود. در ابتدا این خودرو تنها با گیربکس دنده‌ای و پیشرانه 1.5 لیتری به بازار عرضه شد، اما با توجه به بازار و علاقه مردم به خودروهای اتوماتیک ، نسخه اتوماتیک جک j5 با گیربکس چهار دنده و پیشرانه 1.8 لیتری به بازار ایران عرضه شد. از سال 92 تا 96 این خودرو در خط تولید ماشین های کرمان موتور بود و بسیار محبوب بود. معایب این خودرو مصرف سوخت بالا و گیربکس کند آن سبب شد در کنار آن جی4 نیز وارد بازار شود و البته محبوبیت آن نیز بسیار زیاد بود.
جک S5 کراس اوور پرطرفدار کرمان موتور
جک اس 5 کراس اوور شهری و پرطرفدار چینی است که در سال 2012 از آن رونمایی شد و از اواخر سال 1393 به صورت مونتاژ کرمان موتور به بازار ایران آمد و استقبال گسترده ای توسط مشتریان کرمان موتور از آن شد. در سال 1395 نیز نسخه اتوماتیک جک s5 به مشتریان تحویل داده شد. این خودرو دارای محور محرک دیفرانسیل جلو و حجم موتور 199 تا 1400 میلی لیتری است. حداکثر قدرت این موتور 174 اسب بخار است و دارای شتاب 11 ثانیه ای است. گیربکس این خودرو شش سرعته است و دارای سرعت حداکثری 180 کیلومتر در ساعت است. این کراس اوور یا شاسی بلند جمع و جور جک در ایران حسابی پرطرفدار است و همچنان در خط تولید قرار دارد. در آخرین روزهای سال 1399، کرمان موتور اعلام کرد که نسخه فیس لیفت این خودرو با پیشرانه و ظاهری متفاوت به بازار عرضه خواهد شد. جک S5 فیس لیفت در حقیقت نخستین فیس لیفت این خودرو است که چند سال قبل در بازار چین عرضه شد و اکنون به دست مشتریان ایرانی رسیده است.
کی ام سی جی7 از خودروهای جدید کرمان موتور در بازار
کی ام سی جی7 که در آذر 1400 از آن رونمایی شد از زیباترین سدان های شرکت جک است که زیبایی و طراحی خوب در بین جک ها معروف است. این سدان زیبا برعکس دیگر خودروهای جک فاقد هرگونه حجم اضافه ای است و شکل چراغ ها با الگو و گرافیک داخلی به شدت با جلوپنجره این خودرو هارمونی ایجاد کرده اند. شیب سقف در این خودرو سبب شده تا جی7 لوکس و جذاب به نظر بیاید و تشخیص کوپه فست بک بودن آن مشکل باشد. موتور این خودرو توربو و 1.5 لیتری است و چهار سیلندر دارد. 172 اسب بخار نیرو تولید میکند و دارای گیربکس 6 سرعته دو کلاچه است. مصرف سوخت این خودرو سدان 7 لیتر در 100 کیلومتر است و صفر تا صد آن در 7.6 ثانیه پر می شود. علاوه بر این ظرفیت باک 55 لیتری محصول جدید کرمان موتور سفرهای جاده ای را راحت میکند. این خودرو به شدت اسپرت و جوان پسند است و گفته شده امسال وارد بازار ایران خواهد شد.
ورود کرمان موتور به بازار پیکاپ‌ها با جک تی8
کرمان موتور از سال 99 شروع به مونتاژ محصولات جدید جک کرد و به دلیل تحریم‌ها مجبور شد تا خودروهای جدید را با برند KMC به بازار داخلی بفرستد. یکی از این خودروها وانت بزرگ جک T8 است که در ایران با اسم KMC T8 به فروش می‌رسد. پیکاپ KMC T8 (جک T8) به دلیل مجهز بودن به سیستم دو دیفرانسیل سه حالته و موتور توربو با قدرت 174 اسب بخار و گشتاور 290 نیوتن متر می‌تواند و قابلیت حرکت در سربالایی 30 درجه می‌تواند نظر آفرودبازها را جلب کند. طراحی ظاهری KMC T8 (جک تی ۸) به جز قسمت جلو که به واسطه جلوپنجره بزرگ کرومی حالتی خشن و تهاجمی به سبک برخی محصولات چینی پیدا کرده است، در دیگر قسمت‌ها از طراحی پخته و جذابی بهره می‌برد.
سخن پایانی
طبق آمار ارائه شده از لیست خودرو های کرمان موتور لیفان دیگر جایی در سبد تولیدات آنها ندارد. کرمان موتور اما توانسته در چند سال اخیر چندین هزار دستگاه از مدل‌های مختلف جک مونتاژ کند. بیشترین تولیدات در کرمان موتور حالا به جک S5 تعلق دارد. در آخر باید اشاره کنیم که شرکت کرمان موتور همکاری خود را برای مونتاژ برخی محصولات هیوندای مانند هیوندای آی 20 و اکسنت و ... را آغاز کرده بود اما به دلیل تحریم‌های ظالمانه، پس از عرضه محدود همه ی آنها به حالت تعلیق درآمده است./